Meer dan alleen pixels
De laatste tijd kijk ik flink wat content in HD. Ja, ik ben er een klein beetje verwend door geraakt. Maar daarmee wil ik niet zeggen dat ik niets meer in ’standaard’ kwaliteit kijk. Voor de meeste films en series is het meer dan genoeg, en ik kijk natuurlijk nog steeds films uit mijn DVD collectie. Die kwalietit is vaak prima. Maar ik ben er toch achter gekomen dat HD veel meer te bieden heeft dan alleen meer pixels. Ik heb in het verleden enkele vergelijkingen tussen SD (Standard Definition) en HD gezien, maar vaak weet je niet of je die 100% kan vertrouwen. Daarom heb ik maar even mijn eigen voorbeeld gemaakt.Ik heb vanavond een van mijn favoriete films in 1080p gekeken: The Fifth Element. Allereerst wil ik zeggen dat ik niet ineens meer van de film ben gaan houden; het verhaal blijft natuurlijk hetzelfde. Maar aangezien bij een film het beeld toch vrij belangrijk is (goh), kan je niet ontkennen dat enige kwaliteit gewenst is. Als kleuren ‘washed out’ zijn en details vervagen, mis je soms belangrijke details. Je ziet niet altijd wat de regisseur voor ogen had.
Om zelf maar eens te zien hoe groot het verschil is heb ik daarom een screenshot van een van de leukste momenten uit de film genomen: de bekende “multipass” scene. Daarna heb ik mijn DVD van The Fifth Element erbij gepakt en op precies hetzelfde moment een screenshot genomen. Gebruik je eigen methode om de volgende twee plaatjes te vergelijken, maar de meest simpele is om de twee links full-scale in twee aparte browser tabs te openen. Vervolgens kun je ctrl-tab gebruiken om tussen de twee te switchen.
DVD screenshot – 576p upscaled naar 1080p
Ik moet eerlijk zeggen dat ik flink verbaast ben. De DVD ziet er nog veel slechter uit dan ik had verwacht. Als je denkt dat mijn upscaling beter kan, kun je hier het originele screenshot van de dvd vinden. Note dat de dvd-upscale iets groter is uitgevallen dan de juiste HD resolutie; dit komt door de gebruikte framing op de DVD. Maar: waarom zijn de verschillen nu zo groot? DVD video kan best van een degelijke kwaliteit zijn. Zeker op een standaard televisie ziet het er prima uit: deze kunnen toch geen hogere resolutie aan en produceren vaak het mooiste beeld bij het afspelen van een DVD. Maar, dit is digitale content, dus wat je hier ziet is daadwerkelijk de kwaliteit die op de DVD staat. Het kan zijn dat deze DVD niet de allerbeste encode ooit bevat. Dat zou goed kunnen, en daarom ga ik later misschien nog maar een eigen vergelijking maken. Maar ik denk niet dat er veel verschil zal zijn.
Naast het feit dat een DVD een beperkte resolutie heeft, is het medium niet optimaal voor widescreen. Er is wel een methode om een widescreen beeld op een SD resolutie op te slaan, maar deze wordt voor zover ik weet bijna nooit gebruikt. Daarnaast is de kleurruimte van DVD video kleiner. Het verschil in kleur is misschien nog wel belangrijker dan de pixel count: je ziet gewoon echt niet wat de makers willen dat je ziet. Een mooi helder, scherp beeld met ‘punchy’ kleuren geeft in mijn ogen een betere film ervaring. In ieder geval als je echt op let. Voor de simpele, mindless comedy hoef ik ook geen HD. Daarom wil ik momenteel vooral de films die ik echt goed vind in HD. Ik merk dat ik veel meer details waarneem, die ik anderzijds in mijn DVD’s had gemist of niet duidelijk genoeg kon zien.
Ter afsluiting vind ik het belangrijk om te zeggen dat een goed verhaal natuurlijk veel belangrijker is dan beeldkwaliteit. Dat ontken ik niet. Ik heb gewoon een beetje genoeg van ‘it’s just more pixels’: mijn voorbeeld spreekt denk ik voor zich. Als je een keer een (goede) film zou gaan kijken, en je had de keus tussen deze twee formaten, wie zou er dan nog voor de DVD kiezen?
Brightness kan wel verschillen ja. Het verschilt natuurlijk per master wat de precieze instellingen waren, en van The Fifth Element heb ik een remastered edition gekeken. Het kan goed zijn dat deze nieuwe versie een iets lagere brightness heeft. Maar daarnaast blijft het zo dat HD meer ruimte heeft voor kleurencoding, en in veel gevallen zien kleuren er toch net wat mooier en punchier uit.
Kwaliteit vergelijken op basis van screenshots vind ik lastig. Als ik een screenshot maak van een film dan vind ik de still image van opmerkelijk mindere kwaliteit dan het bewegend beeld. Maar als deze screenshots representatief zijn voor de echte kwaliteit dan ben ik het met je eens dat het verschil groot is.
De exposure en brightness van de DVD zijn zo te zien verhoogd. In de Full HD afbeelding kan je persoon links naast Milla haast niet zien. Dus de kleurruimte waar je het over had valt kan ik niet vergelijken.
Zoals je weet zit ik in het ‘‘it’s just more pixels’’-kamp. Alhoewel ik vind dat het verschil in kwaliteit wordt overdreven, is er wel een merkbaar verschil. Bij sommige toepassingen denk ik dat Full HD een meerwaarde biedt. Als je voetbal kijkt dan focus je vaak op een heel klein stukje beeld en dan is de resolutie natuurlijk belangrijk. Voor film liefhebbers zoals jij die een film ook meerdere keren kijken zullen de extra details ook meerwaarde bieden.
Daarbij zal het wel van de persoon afhangen. Persoonlijk vind ik kleur en vorm zeer belangrijk. De overall impressie of sfeer van een film is voor mij daarom belangrijker dan de inhoud van de film. Ik denk dat jij meer detail-georiënteerd bent: terwijl ik de vocals in muziek als een instrument zie en geen idee heb waar het nummer over gaat luister jij aandachtig naar de lyrics. Voor het verwerken van kleuren en vormen heb ik dan ook geen hoge resolutie nodig, terwijl de details voor jou een wezenlijk verschil kunnen maken.