Internal Dialogue

“Dan hoor ik wat voor enge ziektes ik allemaal heb!”, ik hoor het hem nog zeggen.

“Ach, het zal vast niets ergs zijn!”, hoor ik mijzelf nog zeggen, anderhalf jaar geleden, toen ik met vader, moeder en broer samen in de auto stapte.

Natuurlijk was ik iets te optimistisch, maar op dat moment had ik absoluut niet het idee dat wij onze vader binnenkort zouden verliezen. Ik zat er naast, heel ver naast, maar wat had ik anders moeten zeggen?

Het waren achttien zeer drukke, gezellige, enge, vermoeiende, leuke, pijnljike en chaotische maanden. Maar ze waren vooral veel en veels te kort. Ondanks dat ik vanaf het begin wist dat er een einde aan zou komen let je daar totaal niet op. Soms dacht ik dat ik mijzelf er op deze manier op kon voorbereiden, maar niets is anders waar. Constant stel je het idee verder naar de toekomst uit, juist omdat je op dat moment in het heden leeft. Vandaag leeft hij, morgen zien we wel weer. Zoiets.

Zelfs toen hij afgelopen maart in het ziekenhuis belandde leek het einde voor mij nog zo ver weg. Je wil levensverwachtingen horen, maar eigenlijk ook niet. En toen ze er eindelijk een gaven, nam ik dat toch niet echt in mij op. En achter klopte er voor mijn gevoel niets van.

En vanaf het moment dat hij uiteindelijk overleed belandde ik in een soort surrealistische wereld, met pieken en dalen. De begrafenis zelf was mooi, bijna prachtig zelfs, maar zo ontzettend surrealistisch. De helft van de tijd besefte ik mij niet dat we daadwerkelijk op dat punt waren beland. Of het nou een soort van self preservation mechanism was, of het resultaat van verdriet en vermoeidheid, het voelde af en toe alsof het ‘nep’ was.

Toen we op de begraafplaats afscheid namen en daarna over de dijk terug liepen kwam ik pas weer volledig terug in de realiteit. En ’s avonds, tijdens de rit naar huis, kwam eindelijk de eerste periode van bezinking. De eerste van velen. En toen ik rustig, onderuitgezakt, uit het raam keek, zag ik waar ik precies een week daarvoor al over had geschreven: The Last Sunset. De laatste voor mijn vader, op de dag van zijn begrafenis. Een mooier einde had hij niet kunnen krijgen.

–

Door de jaren heen heb ik veel gehoord en gelezen over het verwerken van (heftige) ervaringen. Dat iedereen het op zijn eigen manier doet. Dat sommigen het liever alleen doen, waar anderen weer het liefst hulp willen. Maar vooral dat de tijd alle wonden heelt. Vaak vond ik dit laatste een stomme uitspraak, omdat die misschien slim klinkt, maar eigenlijk heel vanzelfsprekend is. Natuurlijk helpt de tijd. Maar nu zie ik pas in waarom dit zo vaak gezegd wordt. Wanneer je net iets vreselijks hebt meegemaakt, en nog aan het begin van het verwerkingsproces staat, voelt het niet alsof je er ooit uit gaat komen. Ik heb dit eerder gehad, maar nu erger dan nooit tevoren. Het is nu nog zo recent, nog zo echt, nog zo nieuw, nog zo eng, dat het voelt alsof er nooit meer betere tijden zullen komen. Je moet daarom juist vaak horen dat het ooit wel weer goed komt, omdat je er nu zelf niet in kan geloven.

Nu denk je misschien dat dit overdreven is, maar zoals ik al zei gaat het voor mij met pieken en dalen. Soms lukt het om alles even van me af te zetten, om even wat afleidends te doen, maar dan komt alles weer terug en realiseer ik me weer wat er eigenlijk wel niet is gebeurd. Dan lijkt het net of mijn wereld weer helemaal op zijn kop is gezet. En dat is natuurlijk ook zo.

En dan heb ik eigenlijk helemaal nergens zin in. Geen zin in mijn verjaardag aanstaande vrijdag; wat de fuck valt er te vieren? Ik heb daar helemaal geen zin in! Als ik er aan denk zie ik alleen maar een vader voor me die bang was dat ik het niet ging redden als hij kwam te overlijden. Een vader die er niet meer is om te zien hoe zijn tweede zoon weer een jaartje ouder is geworden. Daar kan ik nu niet tegen, en het kan me niet schelen dat anderen vinden dat ik zo snel mogelijk terug in mijn oude patroon moet vallen om er aan te wennen. Sommige dingen zullen nou eenmaal nooit meer hetzelfde zijn, en om dan net te doen alsof er niets aan de hand is, is iets wat ik niet wil.

Maar op andere fronten is de draad oppakken natuurlijk wel het beste wat je kunt doen. Alleen weet ik voor mijzelf nog niet zo goed wanneer ik dat moet doen, en waar ik mee moet beginnen. Bij alles wat ik doe, hoor, of zie, trek ik wel een of andere connectie naar mijn vader. Dit is een van de dingen waar ik momenteel het meeste gek van word. Het gaat volledig automatisch, en zelfs al was dit niet zo, dan zou ik het vast wel bewust doen. Zo ben ik nou eenmaal.

En naast dit alles, heb ik een heel sterk gevoel van: hoe kan ik ooit verder? Zelfs van de dingen in mijn leven waar mijn vader weinig mee te maken had wordt ik sentimenteel. Alleen maar omdat hij er niet meer is, en ik het hem nooit meer zou kunnen vertellen, als ik het zou willen. Het heeft vaak ook niet zozeer met datgene te maken waar ik mee bezig ben, maar meer dat ik me voor de zoveelste keer realiseer dat hij echt weg is.

–

En eigenlijk zijn er nog zoveel andere dingen die ik nu zou kunnen zeggen. Dat het nog steeds zo oneerlijk voelt, dat hij nog veel meer tijd had moeten krijgen, dat het ineens zo leeg voelt. Maar dat was allemaal te verwachten, en het zijn zinnen die al miljoenen keren eerder zijn gesproken, opgeschreven, of geschreeuwd. Niets wat ik zeg kan veranderen wat er is gebeurd.

Ik vertelde vandaag aan iemand dat ik niet zo goed wist hoe je het moet aanpakken, zoiets verwerken. Maar daarna zei ik al snel dat hier natuurlijk geen eenduidig antwoord op is. Zij zei dat er inderdaad geen stappenplan voor verwerken is. En dat is maar goed ook, want zoiets zou ik vast niet willen volgen.

En ach, wat maakt het uit. Time heals all wounds, right?

Waar het op neerkomt – en dit is het belangrijkst – is dat wij hem natuurlijk ongeloofelijk missen. Dat er voor mij een leegte is ontstaan, waar ik ondanks het besef dat hij zou komen te overlijden, mijzelf onmogelijk op had kunnen voorbereiden. Dat er voorlopig geen dag meer zal komen waarop ik niet aan hem zal denken.

Maar vooral dat ik, ondanks zijn onzekerheden wat betreft mijn toekomst, mijn leven ga leiden zoals ik dat wil. Een leven waar hij sowieso trots op geweest zou zijn.